Cud natury


Britta Teckentrup w swojej książce „Jajko” opowiada dzieciom o właściwościach tego cudu natury i o fascynacji, jaką jest on darzony przez ludzi od zarania dziejów. Opracowana przez nią publikacja zabiera czytelników w świat zwierzęcych sekretów i w zakamarki kultury, w których zagnieździło się jajo.


jajkoOkoło tysiąca błotnych kuleczek potrzebuje jaskółka, by stworzyć wiszące na stromiźnie gniazdo. Wikłacz złotogłowy, nazwany przez Brittę Teckntrup mistrzowskim budowniczym, dokonuje jeszcze trudniejszego dzieła – wije gniazdo ze źdźbeł trawy tak, by zwisało nad samym lustrem wody, poza zasięgiem drapieżników. Dla odmiany nurzyki składają swoje jaja wprost na pozbawionych ochrony występach skalnych i klifach. Fascynujące? A jakże! A to tylko trzy ciekawostki z książki „Jajko” napisanej i zilustrowanej przez Brittę Teckentrup.

Autorka w lapidarnym stylu wspartym artystycznymi ilustracjami opowiada czytelnikom o właściwościach jajek i ich ogromnej różnorodności. Wyjaśnia dzieciom, w jaki sposób w ptasim jaju powstaje życie, omawia jajorodne gatunki zwierząt przypominając, że istnieje nawet pewien ssak, który także rozmnaża się składając jajka. Dziecięcą dociekliwość z pewnością zaspokoją – przynajmniej na jakiś czas – podawane przez nią ciekawostki. Które jajo jest największe na świecie? Jak to się dzieje, że jajka są jednocześnie delikatne i mocne? Co wpływa na obecną w naturze różnorodność kolorów jajek? Na wszystkie te pytania, i na wiele więcej kwestii, czytelnicy znajdą w książce odpowiedź.

Z powodu imponującej różnorodności tematycznej ujętej w tym jednym tomie, rozrywkę przy lekturze znajdą nie tylko dzieci.

Niewielka objętość książki nie powstrzymała Britty Teckentrup przed umieszczeniem w niej bardzo szerokiego wachlarza zagadnień. Autorka sięgnęła bowiem nie tylko po wiedzę z zakresu nauk biologicznych, przystosowując ją do możliwości poznawczych kilkulatka, ale też umieściła w książce sporo informacji na temat obecności jaj w kulturze i sztuce. W „Jajku” pojawiają się odniesienia do jaj znanych z mitologii i religii a nawet z literatury. Wystarczyło nawet miejsca dla drogocennych jaj carskich wykonywanych niegdyś przez słynnego złotnika Petera Carla Fabergego.

Z powodu imponującej różnorodności tematycznej ujętej w tym jednym tomie, rozrywkę przy lekturze znajdą nie tylko dzieci. Prosty lecz inteligentny styl pisarstwa Britty Tecentrup, a także dopracowane, nowoczesne ilustracje sprawiają, że przy jej czytaniu mogą spędzić przyjemnie czas czytelnicy w każdym wieku. Wanda Pawlik

Jajko

Jajko

Jajko

Jajko

Jajko

Britta Teckentrup, Jajko, Przekład: Hanna Bartoszewicz, Wydawnictwo Agora, Premiera: 13 marca 2019
 
 

Jajko

Britta Teckentrup
Jajko
Przekład: Hanna Bartoszewicz
Wydawnictwo Agora
Premiera: 13 marca 2019
 

Spis treści
Jajko
Krzywizna doskonała
Kolekcje jaj
Jaja ptasie
Kształty jaj
Barwy jaj
Różnobarwne jaja
Rudzik i drozd wędrowny
Kamuflaż
We wnętrzu jaja
We wnętrzu jaja
Mamutak
Jajo mamutaka wielkości naturalnej
Koliber
Jajo strusie
Porównanie wielkości jaj
Gniazda
Mistrzowski budowniczy
Gniazdo wiszące
Gniazdo kopcowate
Dziupla
Gniazdo z gliny
Gniazdo naziemne
Budowniczy nor
Gniazda naskalne
Gniazda platformy
Kukułka zwyczajna
Pingwin cesarski
Jaja owadów
Kształty jaj
Żabi skrzek
Gady
Żółwie morskie
Ryby
Dziobak
Jajko w sztuce, religii i mitologii
Sztuka i religia
Mitologia
Tradycja
Jaja carskie
Zdobienie jaj
Złote jajo

Jajko

Cud natury
 
Jajko zawsze odgrywało w kulturze niezwykle ważną rolę. Od zarania dziejów fascynowało ludzi. A że daje początek życiu, pojawia się w pradawnych mitach i religiach całego świata.
Ze swym idealnym kształtem, gładką powierzchnią i wspaniałymi barwami jest być może najdoskonalszym przedmiotem, jaki istnieje we wszechświecie.

Krzywizna doskonała

Jajko jest jednocześnie kruche i mocne, osobliwe i całkiem zwyczajne. Jego obły kształt to dla ludzkiego mózgu forma najprzyjemniejsza z możliwych.
Mimo swej kruchości jajko jest wyjątkowo odporne. Jeśli ściśniemy je w dłoni, nie pęknie. To dlatego, że jest zaokrąglone. Jego budowę można porównać z konstrukcją nośną łuku stosowanego w architekturze.
Jajo musi wytrzymać wagę wysiadującego go ptaka. Jajko kurze nie pęknie pod ciężarem nawet grubej książki.

Kolekcje jaj

Jaja ptasie zawsze były przedmiotem pożądania, toteż ludzie namiętnie je zbierali. Zwłaszcza od czasów angielskiego badacza przyrody Karola Darwina, który w XIX wieku prowadził studia nad ptakami.
Jajka kolekcjonowano na potrzeby nauki – by poznać bogactwo przyrody. Ale też by je sprzedawać i wystawiać jako cenne dziwy natury.
W 1954 roku, kiedy stało się jasne, że wiele ptaków wyginęło tylko dlatego, że ich jaja skupowali kolekcjonerzy, Wielka Brytania zakazała takich praktyk.
Dziś wciąż zbiera się jaja w celach naukowych, a w muzeach całego świata można podziwiać ich fascynujące kolekcje.

Jaja ptasie

Oologia
 
Kiedy mówimy o tym, że jajka są piękne, mamy na myśli przede wszystkim ich wielką rozmaitość. Badanie jaj ptasich nazywamy oologią. Jest to gałąź ornitologii, nauki o ptakach. Oolodzy zajmują się głównie opisywaniem i klasyfikacją jaj pod względem kształtu, wagi, budowy i barwy.

Kształty jaj

Jajko jajku nierówne. Ich wielkość i kształt bywają przeróżne. Większość jaj ptasich jest owalna, z jednej strony zaokrąglona, z drugiej bardziej spiczasta.
Taki a nie inny kształt jaja zależy od środowiska, w jakim żyje gatunek. Ptaki, które budują gniazda na klifach, składają jaja nieco bardziej wydłużone i ostro zakończone. Dzięki temu nie wypadają one tak łatwo z gniazda, a raczej kręcą się wokół własnej osi. Jaja tych, które gniazdują na ziemi, są natomiast bardziej krągłe.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *